Page 37 - Demo

Bazilika e Sh%u00ebn Vitalit n%u00eb Ravena t%u00eb Italis%u00eb (shek. VI)5Justiniani I (527-565), si njeriu m%u00eb i ditur i shekullit, ishte frym%u00ebzuesi i t%u00eb gjitha nd%u00ebrmarrjeve t%u00eb m%u00ebdha n%u00eb t%u00eb gjitha fushat e jet%u00ebs. Nj%u00eb ndikim t%u00eb fort%u00eb tek ai pati e shoqja, Teodora, si k%u00ebshilltarja kryesore. N%u00eb fush%u00ebn ekonomike, ai u dha nj%u00eb shtytje t%u00eb fuqishme tregtis%u00eb dhe artizanatit. Vepra m%u00eb e madhe e Justinianit ishte n%u00eb fush%u00ebn e legjislacionit. Ai mblodhi e sistemoi ligjet e perandor%u00ebve romak%u00eb, hartoi Kodin e s%u00eb Drejt%u00ebs Civile, hartoi nj%u00eb p%u00ebrmbledhje t%u00eb s%u00eb Drejt%u00ebs Romake. Fal%u00eb pun%u00ebs s%u00eb tij, ne sot njohim t%u00eb Drejt%u00ebn Romake. Idet%u00eb baz%u00eb t%u00eb k%u00ebtij legjislacioni ishin: nj%u00eb perandori, me n%u00eb krye nj%u00eb perandor, nj%u00eb ligj, nj%u00eb form%u00eb pron%u00ebsie private, nj%u00eb familje dhe nj%u00eb e drejt%u00eb. Kodi i Justinianit shpalli lirin%u00eb dhe barazin%u00eb e t%u00eb gjith%u00eb njer%u00ebzve para ligjit. Ai vendosi nj%u00eb lidhje t%u00eb ngusht%u00eb midis perandorit dhe kish%u00ebs. Disa shtete edhe sot ruajn%u00eb n%u00eb legjislacionin e tyre shtyllat kryesore t%u00eb legjislacionit bizantin.Leximpopujve t%u00eb Evrop%u00ebs Per%u00ebndimore. Pas r%u00ebnies s%u00eb Kostandinopoj%u00ebs n%u00eb duart e turqve, mjaft filozof%u00eb, dijetar%u00eb, shkrimtar%u00eb dhe artist%u00eb u zhvendos%u00ebn n%u00eb Evrop%u00ebn Per%u00ebndimore, ku vazhduan veprimtarin%u00eb e tyre. Largimi nga Roma u shoq%u00ebrua edhe me ndryshime n%u00eb fush%u00ebn fetare. Kostandinopoja u b%u00eb qendra e nj%u00eb besimi tjet%u00ebr t%u00eb krishter%u00eb, t%u00eb quajtur ortodoks. M%u00eb 1054 u b%u00eb ndarja p%u00ebrfundimtare midis dy kishave t%u00eb krishtera, q%u00eb vazhdon edhe sot, ndon%u00ebse jan%u00eb b%u00ebr%u00eb p%u00ebrpjekje p%u00ebr afrimin dhe bashkimin e tyre.Nga kultura bizantine, n%u00eb radh%u00eb t%u00eb par%u00eb p%u00ebrfitoi Italia e Veriut, kryesisht Ravena, Venediku, Roma, Tori%u00e7eli, si dhe Rusia etj. Vepra e Justinianit I, n%u00eb fush%u00ebn e jurisprudenc%u00ebs, mbeti pik%u00eb referimi p%u00ebr mjaft vende. L%u00ebvizja e madhe e humanizmit, nga ku z%u00eb fill Rilindja Evropiane, e ka burimin n%u00eb erudicionin bizantin.Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Listoni shkaqet e rrudhjes s%u00eb shtetit bizantin.%u2022 P%u00ebrshkruani g%u00ebrshetimin e elementeve per%u00ebndimore me ato lindore n%u00eb organizimin shtet%u00ebror.%u2022 Krahasoni jet%u00ebn ekonomike t%u00eb Bizantit me at%u00eb t%u00eb Evrop%u00ebs Per%u00ebndimore, dhe n%u00eb ve%u00e7anti zhvillimin e:a. korporatave;b. qyteteve;c. marr%u00ebdh%u00ebnieve feudale.%u2022 Krahasoni sistemin arsimor bizantin me at%u00eb t%u00eb Evrop%u00ebs Per%u00ebndimore.%u2022 P%u00ebrmendni veprat kryesore n%u00eb fush%u00ebn e arkitektur%u00ebs dhe t%u00eb piktur%u00ebs.%u2022 Mblidhni materiale rreth monumenteve bizantine n%u00eb krahin%u00ebn tuaj.%u2022 Identifikoni n%u00eb hart%u00eb popujt q%u00eb ishin p%u00ebrfshir%u00eb n%u00eb Perandorin%u00eb Bizantine.%u2022 Diskutoni rreth vendit t%u00eb kultur%u00ebs bizantine n%u00eb qytet%u00ebrimin bot%u00ebror, duke iu referuar edhe materialeve q%u00eb mund t%u00eb gjeni n%u00eb internet.35